Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego aktywnie wspiera inicjatywy mające na celu promowanie standardów etycznych w środowisku naukowym. Polecamy lekturę Rozporządzenia Polskiej Akademii Nauk w sprawie Kodeksu Etyki Pracownika Naukowego z dnia 5 grudnia 2024 r.
Kodeks Etyki Pracownika Naukowego
Kodeks Etyki Pracownika Naukowego to dokument określający podstawowe zasady i normy profesjonalnego postępowania badaczy i naukowców w Polsce. Został opracowany w celu utrzymania wysokich standardów etycznych w badaniach naukowych oraz zachowania zaufania społecznego do działalności naukowej.
Kodeks został opracowany przez Komisję do spraw Etyki w Nauce, działającą przy Polskiej Akademii Nauk.
Członkowie Komisji wybierani są przez Zgromadzenie Ogólne Polskiej Akademii Nauk spośród kandydatów zgłoszonych przez środowisko naukowe i akademickie.
Komisja promuje standardy etyki i rzetelności w badaniach naukowych oraz bada przypadki naruszenia zasad etyki przez pracowników uczelni, jednostek naukowych Akademii i instytutów badawczych.
Kluczowe zasady Kodeksu to:
- Uczciwość: uczciwe prowadzenie badań oraz brak oszustw i fałszerstw.
- Obiektywizm: potrzeba unikania subiektywizmu w analizowaniu i interpretowaniu danych.
- Odpowiedzialność: odpowiedzialność za swoje badania przed społeczeństwem i środowiskiem naukowym.
- Przejrzystość: otwartość w metodologii badań, finansowaniu i wynikach.
- Kolegialność: poszanowanie praw innych badaczy i ułatwianie współpracy.
Nowy Kodeks etyki pracownika naukowego
Na 153. posiedzeniu, które odbyło się 5 grudnia 2024 r., Zgromadzenie Ogólne Polskiej Akademii Nauk przyjęło nowy Kodeks Etyki Pracownika Naukowego. Dokument składa się z trzech części i 54 paragrafów, które zawierają wytyczne dotyczące postępowania z danymi naukowymi, prowadzenia badań, współautorstwa artykułów, publikowania, recenzowania i przygotowywania ekspertyz.
Pełny tekst dokumentu można znaleźć pod adresem link.
Główne postanowienia Kodeksu:
Wartości etyczne w nauce
Przestrzeganie podstawowych zasad akademickiej uczciwości - rzetelności, uczciwości, obiektywizmu i niezależności - jest obowiązkiem wszystkich uczestników procesów naukowych (badaczy i instytucji akademickich). Zasady te kierują wszystkimi aspektami badań, od wyboru tematów po interpretację danych. Chronią one działalność badawczą przed wpływem interesów politycznych, ekonomicznych lub ideologicznych, gwarantując ważność i obiektywność ustaleń.
Prowadzenie badań naukowych z udziałem ludzi, organizmów żywych i środowiska naturalnego
Badania naukowe z udziałem ludzi muszą być zgodne z wymogami ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO). Uczestnicy muszą zostać poinformowani o celu, zakresie, wykorzystaniu i przechowywaniu danych. Badania muszą szanować godność ludzką, gwarantować dobrowolny udział i chronić autonomię. Warunkiem wstępnym jest świadoma zgoda uczestnika (lub jego przedstawiciela prawnego) z prawem do wycofania zgody w dowolnym momencie bez konsekwencji.
Podmioty badań, w tym organizmy żywe, środowisko naturalne i dobra kultury, muszą być wykorzystywane z szacunkiem i troską.
Autorstwo i publikacje naukowe
Jedną z kluczowych sekcji Kodeksu jest regulacja autorstwa. Za autora lub współautora może zostać uznana osoba, która spełnia trzy warunki:
- wnosi znaczący wkład w koncepcję lub projekt badania, gromadzi, analizuje lub interpretuje dane
- przygotowanie i aktywny udział w pisaniu pierwszego szkicu pracy badawczej lub jej krytyczna analiza
- zatwierdzenie ostatecznej wersji tekstu do publikacji.
Wszyscy współautorzy są współodpowiedzialni za przestrzeganie standardów etycznych w badaniach naukowych. Kodeks potępia takie wykroczenia jak plagiat, sztuczne zwiększanie liczby publikacji oraz naruszanie norm własności intelektualnej.
Szkolenie młodych naukowców
Naukowcy na stanowiskach dydaktycznych i nadzorczych powinni sumiennie wypełniać swoje obowiązki, nie nadużywać swojej władzy i traktować studentów z szacunkiem.
Relacje ze społecznością
Naukowcy odgrywają ważną rolę w kształtowaniu opinii publicznej, zwłaszcza w kwestiach związanych z ich wiedzą naukową. Mają oni obowiązek opierać swoje publiczne oświadczenia na dowodach naukowych, unikając wyolbrzymiania wyników badań lub zastosowań.
Konflikty interesów
Aby zachować obiektywizm badań, Kodeks wymaga otwartej deklaracji o możliwych konfliktach interesów, takich jak te związane z finansowaniem lub recenzowanymi pracami.
Zwalczanie rażących naruszeń zasad etycznych
Kodeks kategorycznie zakazuje działań takich jak fabrykowanie i fałszowanie danych, plagiat, manipulowanie danymi i nadużywanie autorytetu. Instytucje akademickie są zobowiązane do badania naruszeń etyki naukowej, zapewnienia akademickiej uczciwości i podejmowania odpowiednich działań przeciwko badaczom, którzy naruszają zasady etyczne.
W Scientific Publications przestrzegamy wysokich standardów akademickiej uczciwości w badaniach naukowych i publikacjach oraz cenimy zaufanie naszych klientów. Pomagamy naukowcom w przygotowywaniu i publikowaniu prac badawczych w międzynarodowych bazach danych, ściśle przestrzegając norm i zasad etyki naukowej.
Nasz zespół składa się z doświadczonych specjalistów, którzy pomogą w przygotowaniu artykułu naukowego zgodnie z Kodeksem Etyki Pracownika Naukowego oraz wymogami wybranego czasopisma. Nasz dział techniczny sprawdzi tekst pod kątem unikalności za pomocą profesjonalnego oprogramowania, a redaktorzy zadbają o to, by artykuł spełniał standardy publikacji.
Jeśli chcesz zamówić artykuł naukowy sprawdzony pod kątem zgodności ze standardami etycznymi, wypełnij poniższy formularz. Nasz menedżer skontaktuje się z Tobą w ciągu jednego dnia, aby wyjaśnić wszystkie szczegóły.
