Rozprawa naukowa to praca kwalifikacyjna, którą przygotowuje naukowiec w celu uzyskania stopnia naukowego. W rozprawie autor formułuje nowe hipotezy lub teorie i potwierdza je wynikami własnych badań.
Rozprawa naukowa jest ważnym elementem działalności naukowej, ponieważ pozwala uzyskać stopień naukowy, przedstawić własny wkład w rozwój nauki, potwierdzić kwalifikacje naukowe oraz otworzyć nowe perspektywy rozwoju zawodowego.