Zdarza się, że badacz ma ciekawy pomysł na gruntowne i innowacyjne badanie, lecz brakuje mu zasobów, by je zrealizować. W Polsce działa specjalna agencja – Narodowe Centrum Nauki (NCN), która przyznaje granty naukowcom. Dziś przedstawimy funkcje tej instytucji, specyfikę przygotowania wniosków grantowych do jej programów oraz praktyczne rekomendacje, jak skutecznie pozyskać finansowanie z NCN.
Narodowe Centrum Nauki (NCN): jakie funkcje pełni?
Narodowe Centrum Nauki (NCN) – to państwowa instytucja wykonawcza w Polsce, wspierająca badania w zakresie nauk podstawowych. Powstała w 2011 roku i działa pod nadzorem Ministerstwa Edukacji i Nauki.
Na listopad 2025 roku agencja sfinansowała ponad 30 000 projektów badawczych. NCN obejmuje szerokie spektrum dziedzin: sztukę, nauki humanistyczne, społeczne, o życiu, nauki ścisłe oraz inżynierię.
Agencja realizuje szereg ważnych zadań ukierunkowanych na rozwój polskiej nauki. Narodowe Centrum Nauki przykłada też szczególną wagę do wspierania badaczy na różnych etapach – od początkujących po wysoko doświadczonych specjalistów.
Kluczowe obszary działalności instytucji:
- finansowanie wysokiej jakości badań we wszystkich dziedzinach nauki
- przyznawanie stypendiów dla doktorantów i grantów na staże podoktorskie
- wspieranie ambitnych projektów doświadczonych badaczy proponujących nowe podejścia badawcze
- aktywny rozwój międzynarodowej współpracy w obszarze badań podstawowych
- monitorowanie realizacji każdego projektu grantowego
- wsparcie młodych talentów – osób broniących rozprawę lub stawiających pierwsze samodzielne kroki w badaniach
Programy Narodowego Centrum Nauki
Jak wskazano wyżej, agencja wspiera badania o zróżnicowanym stopniu złożoności. Obejmują one projekty realizowane we współautorstwie przez duże zespoły, jak i projekty indywidualne. NCN oferuje również stypendia doktorskie i staże podoktorskie.
W zależności od stopnia naukowego i doświadczenia badaczy agencja prowadzi szereg wyspecjalizowanych programów.
| Nazwa programu | Dla kogo | Opis |
|---|---|---|
| OPUS | Wszyscy badacze |
Obejmuje szeroki zakres kierunków finansowania badań podstawowych:
|
| PRELUDIUM | Doktoranci rozpoczynający karierę |
Obejmuje szeroki zakres kierunków finansowania badań podstawowych:
|
| PRELUDIUM BIS | Instytucje prowadzące szkoły doktorskie | Przyznaje się 300 000 PLN na stypendia dla doktorantów oraz koszty pośrednie do 20% |
| SONATINA | Badacze na wczesnym etapie kariery |
Obejmuje szeroki zakres kierunków finansowania badań podstawowych:
|
| SONATA | Kierownik projektu z PhD (do 7 lat po uzyskaniu stopnia), prowadzący innowacyjne badania |
Obejmuje szeroki zakres kierunków finansowania badań podstawowych:
|
| SONATA BIS | Doktorzy tworzący nową grupę badawczą |
Obejmuje szeroki zakres kierunków finansowania badań podstawowych:
|
| MAESTRO | Badacze z PhD, chcący prowadzić przełomowe, szeroko zakrojone badania (w tym interdyscyplinarne) |
Obejmuje szeroki zakres kierunków finansowania badań podstawowych:
|
| TANGO | Badacze, którzy wcześniej otrzymali grant, a ich projekt ma potencjał wdrożenia |
Obejmuje szeroki zakres kierunków finansowania badań podstawowych:
|
Kluczowe aspekty składania wniosku do NCN
Wnioski składa się online w systemie usług naukowych OSF. Struktura wniosku różni się w zależności od wybranego programu. Choć każdy ma własny szablon, podstawowa logika i układ są podobne.
Dalej omówimy główne etapy składania wniosków o granty Narodowego Centrum Nauki.
- Zaloguj się lub zarejestruj w OSF. Przejdź pod wskazany link i postępuj zgodnie z instrukcjami systemu. Na tym etapie nie zapomnij wskazać swojej roli (redaktor/asystent/czytelnik oraz kierownik projektu), inaczej system nie pozwoli zakończyć rejestracji.
- Utwórz nowy wniosek wyłącznie w otwartym naborze. Kliknij „Nowy wniosek”, następnie zakładkę NCN i wybierz aktualny konkurs.
- Wypełnij wszystkie pola. Wprowadź dane w odpowiednich sekcjach. Dołącz wymagane dokumenty w PDF. Część składa się bez podpisu, inne – z podpisem elektronicznym PAdES (eIDAS) lub skanem z podpisem odręcznym.
- Sprawdź kompletność. Po uzupełnieniu informacji kliknij „Sprawdź kompletność”, by system zweryfikował, czy nie pominięto pól obowiązkowych.
- Zablokuj wniosek poleceniem „Zablokuj do NCN”. Potem większość pól zostanie zamrożona, ale nadal można edytować skrócony opis (do 5 stron) i pełny, szczegółowy opis (do 15 stron). Następnie pojawi się zakładka „Elektroniczna wysyłka”.
- Podpisz i załaduj dwa potwierdzenia złożenia. Po przejściu do „Elektronicznej wysyłki” dodaj dwa potwierdzenia: od kierownika projektu i od instytucji goszczącej. Dokumenty można podpisać w formacie PAdES (eIDAS) lub dołączyć skan z podpisem odręcznym.
- Wyślij wniosek. Po weryfikacji poprawności danych kliknij „Wyślij do NCN”.
Choć na pierwszy rzut oka proces aplikowania o grant NCN może wydawać się złożony, w praktyce da się go pomyślnie przejść. Wystarczy dokładnie zapoznać się z warunkami programu, przygotować kompletny pakiet dokumentów i ściśle trzymać się powyższych wskazówek.
„Publikacje Naukowe” są gotowe pomóc w przygotowaniu sprawozdawczości grantowej. Grantodawcy zazwyczaj wymagają od badaczy określonej liczby publikacji prezentujących wyniki sfinansowanych badań. Nasi specjaliści dobiorą odpowiednie czasopismo, pomogą w opracowaniu artykułu i będą wspierać aż do momentu indeksacji. Chcesz bezpłatnej konsultacji? Wypełnij formularz poniżej, nasz menedżer wkrótce się z Tobą skontaktuje. Razem ku nowym osiągnięciom naukowym!
