Aby utrzymać poziom nauki w Polsce na odpowiednim poziomie, a także przyczynić się do jego podniesienia, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego opracowało specjalny program pod nazwą Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza (IDUB). Jakie funkcje on pełni? Kto może otrzymać finansowanie? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdą Państwo w naszym artykule.
Czym jest program IDUB i dlaczego został uruchomiony?
Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza (IDUB) to program państwowy opracowany i wdrożony przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Polski. Jego głównym celem jest pomoc najlepszym polskim uniwersytetom w osiągnięciu poziomu wiodących europejskich ośrodków badawczych oraz znaczące zwiększenie międzynarodowej widoczności polskiej nauki.
Program ten jest inspirowany udanymi europejskimi odpowiednikami, lecz dostosowany do polskich realiów. Na jakiej zasadzie on działa?
IDUB nie tylko zapewnia finansowanie uczelniom badawczym, ale gwarantuje ich strategiczny rozwój w celu zwiększenia konkurencyjności instytucji na poziomie międzynarodowym. Okres realizacji programu wynosi 6 lat, w trakcie których laureaci otrzymują dodatkowe finansowanie w wysokości 10%.
Przyznane środki mogą być wykorzystane w kilku kluczowych obszarach, takich jak:
- tworzenie nowych projektów naukowych i zespołów badawczych
- prowadzenie badań interdyscyplinarnych
- prace eksperymentalne i programy laboratoryjne
- udział w dużych międzynarodowych projektach badawczych i partnerstwach
- stypendia dla młodych naukowców
- mobilność akademicka studentów
Kto może brać udział w programie?
Program jest przeznaczony wyłącznie dla najlepszych polskich uniwersytetów, klasyfikowanych jako uczelnie wyższe o wysokim potencjale naukowym. W pierwszym, i jak dotąd jedynym, konkursie, który odbył się w 2019 roku, uprawnionych do udziału było 20 uniwersytetów kategorii A i A+. Szczegółowe informacje o tych kategoriach znajdą państwo w naszym artykule.
Instytucje te zostały wcześniej wybrane na podstawie takich parametrów, jak dywersyfikacja profilu, liczba osiągnięć naukowych oraz potencjał rozwojowy. Wszystkie 20 uczestników otrzymało podstawowe wsparcie przy przygotowaniu wniosków, lecz jedynie 10 najlepszych zostało pełnoprawnymi laureatami z podwyższonym finansowaniem. Pozostałe 10 otrzymuje jedynie +2% do podstawowej subwencji.
W 2026 roku planowana jest ocena i możliwe uruchomienie nowego konkursu, w którym będą mogły uczestniczyć inne uniwersytety, które nie znalazły się w pierwszej dwudziestce. Jednak konkretne daty następnego cyklu nie zostały jeszcze ogłoszone.
Kto został laureatem pierwszego konkursu?
W 2019 roku międzynarodowa komisja ekspertów wybrała 10 z 20 uniwersytetów, które w przyszłości staną się ośrodkami badawczymi. Są to:
- Uniwersytet Warszawski
- Politechnika Gdańska
- Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
- Politechnika Warszawska
- Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Uniwersytet Jagielloński (Kraków)
- Gdański Uniwersytet Medyczny
- Politechnika Śląska
- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
- Uniwersytet Wrocławski
Uczelnie te są zobowiązane do realizacji szczegółowych planów rozwoju, które są oceniane co trzy lata. Ocena śródokresowa z 2023 roku wykazała pozytywne wyniki dla wszystkich, lecz w 2026 roku co najmniej dwie z nich stracą status. Te, które pozostaną w gronie liderów, będą mogły kontynuować finansowanie przez kolejne 6 lat.
Obowiązki uniwersytetów w ramach programu IDUB
Jak wspomniano powyżej, program ten ma na celu wspieranie uczelni w realizacji ich potencjału. Szkoły wyższe, które znalazły się w gronie dziesięciu zwycięzców, muszą wypełniać szereg obowiązków w ramach realizacji celów zawartych w ich strategicznych planach rozwoju. Należą do nich:
- Podnoszenie jakości badań naukowych i edukacji. Rozwój wysokiej jakości programów badawczych, zwiększanie liczby publikacji w czołowych czasopismach, tworzenie interdyscyplinarnych zespołów i laboratoriów. Uniwersytety przedstawiają analizę własnego potencjału oraz plany działań mające na celu zwiększenie jakości działalności naukowej i dydaktycznej.
- Internacjonalizacja i mobilność. Pozyskiwanie zagranicznych naukowców, studentów i partnerów, a także udział w globalnych programach (np. Horizon Europe). Celem jest wzmocnienie międzynarodowej wymiany kadry oraz zwiększenie widoczności polskiej nauki.
- Rozwój potencjału kadrowego. Wspieranie młodych naukowców, zapewnianie możliwości rozwoju kariery, programy dla utalentowanych doktorantów i pracowników akademickich. Obejmuje to stypendia, granty oraz poprawę warunków pracy w celu zatrzymania talentów.
- Współpraca z biznesem i ekosystemem innowacji. Stymulowanie komercjalizacji wyników badań, tworzenie spółek typu spin-off oraz wspólnych laboratoriów z przemysłem.
- Poprawa zarządzania i kultury organizacyjnej. Udoskonalanie procesów wewnętrznych, wdrażanie systemów monitorowania jakości oraz regularne organizowanie konferencji wymiany doświadczeń.
Jak widać, ta inicjatywa Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Polski ma istotny wpływ na rozwój nauki krajowej. IDUB zapewnia kompleksową pomoc instytucjom szkolnictwa wyższego oraz oferuje wsparcie na każdym etapie realizacji ich strategicznych planów rozwoju.
Jeśli chcą Państwo złożyć wniosek o grant badawczy i potrzebują przygotować publikacje w międzynarodowych bazach danych Scopus lub Web of Science, prosimy o kontakt z firmą „Publikacje Naukowe”. Pomożemy Państwu wybrać odpowiednie czasopismo, sprawdzimy, czy Państwa artykuł spełnia jego wymagania oraz zapewnimy wsparcie na wszystkich etapach procesu publikacyjnego. Chcą Państwo otrzymać bezpłatną konsultację? Prosimy wypełnić formularz poniżej, a nasz menedżer skontaktuje się z Państwem w najbliższym czasie. Razem ku nowym osiągnięciom naukowym!
